Cardiovasculaire Geneeskunde.nl

Lineair verband tussen mate van tandverlies en stijging sterfte en beroertes

17 dec. 2015 - nieuws

Patiënten met coronaire hartziekte zonder tanden hebben een bijna twee keer zo hoog risico op sterfte ten opzichte van diegenen die al hun tanden nog hebben, volgens onderzoek dat 17 december in het European Journal of Preventive Cardiology is gepubliceerd. De studie in meer dan 15000 patiënten uit 39 landen vond dat het niveau van tandverlies een lineair verband liet zien met toenemende sterftecijfers.
 
“De relatie tussen tandgezondheid, met name periodontale (tandvlees) aandoeningen en cardiovasculaire ziekten heeft steeds meer aandacht gekregen in de afgelopen 20 jaar,” zegt hoofdauteur dr. Ola Vedin, cardioloog in Uppsala University Hospital en Uppsala Clinical Research Center in uppsala, Zweden. “Hoewel het onvoldoende is onderzocht in patiënten met coronaire hartziekte, die met name een hoog risico hebben op nadelige events en sterfte en intensieve preventieve strategieën behoeven.”
 
Dit was de eerste studie die prospectief de relatie bepaalde tussen tandverlies en uitkomsten in patiënten met coronaire hartziekte (CHD). De resultaten zijn van een substudie van de STABILITY trial, die de effecten van de Lp-PLA2 remmer darapladib vs. placebo evalueerde in patiënten met CHD. De huidige analyse includeerde 15456 patiënten uit 39 landen op 5 continenten uit de STABILITY trial. Aan het begin van de studie vulden patiënten een vragenlijst in over leefstijlfactoren (roken, lichaamsbeweging, etc), psychosociale factoren en het aantal tanden in vijf categorieën (26-32 [beschouwd als alle tanden nog aanwezig], 20-25, 15-19, 1-14 en geen).
 
Patiënten werden gemiddeld 3.7 jaar gevolgd. Associaties tussen tandverlies en uitkomsten werden berekend na correctie voor cardiovasculaire (CV) risicofactoren en socio-economische status. Het primaire eindpunt was ernstige CV events (een samenstelling van CV sterfte, myocardinfarct (MI) en beroerte).
Patiënten met een hoog niveau van tandverlies waren ouder, rokers, vrouw, minder actieve en hadden vaker diabetes, hoge bloeddruk, hogere body mass index en lagere opleiding. Tijdens de follow-up waren er 1543 ernstige CV events, 705 CV sterftes, 1120 sterftes door welke oorzaak dan ook en 301 beroertes.
Na correctie voor CV risicofactoren en socio-economische status, was iedere stijging van tandverliescategorie geassocieerd met 6% meer ernstige CV events, 17% toename van CV sterfte, 16% toename van het risico op sterfte door alle oorzaken en een 14% hoger beroerterisico.
Ten opzichte van diegenen met nog al hun tanden, na correctie voor risicofactoren en socio-economische status, had de groep zonder tanden 27% hoger risico op ernstige CV events, 85% hoger CV sterfterisico en 81% hoger risico op sterfte door alle oorzaken en 67% hoger beroerterisico.
 
“De risicostijging was lineair, met het hoogste risico in diegenen zonder resterende tanden,” zei dr. Vedin. “Het risico op CV sterfte of sterfte door alle oorzaken waren bijna het dubbele van het risico bij diegenen met nog alle tanden. Hartziekte en tandvleesaandoeningen delen veel risicofactoren zoals roken en diabetes, maar hier hebben we voor gecorrigeerd in onze analyse en we vonden een ogenschijnlijk onafhankelijke relatie tussen de twee condities.”
 
“Veel patiënten in de studie waren tanden verloren, dus we spreken niet over een paar individuen,” gaat dr. Vedin verder. “Ongeveer 16% van de patiënten had geen tanden en grofweg 40% miste de helft van de tanden.”
 
Tijdens de studieperiode hadden 746 patiënten een MI. Er was een numerieke stijging van het risico op MI voor iedere toename in tandverlies, maar dit was niet significant na correctie voor risicofactoren en socio-economische status. Dr. Vedin zei: “We vonden geen associatie tussen het aantal tanden en het risico op MI. Dit was verwarrend aangezien we wel robuuste verbanden met andere CV uitkomsten zien, waaronder beroerte.”
 
Tandvleesaandoening is een van de meest voorkomende oorzaken van tandverlies. Van ontsteking van het tandvlees wordt gedacht dat het het atherosclerotische proces kan uitlokken en mogelijk verklaart het de gevonden verbanden in deze studie. Matige mondhygiëne is een van de belangrijkste risicofactoren voor tandvleesaandoeningen.
“Dit was een observationele studie, dus we kunnen niet concluderen dat tandvleesaandoening direct negatieve gebeurtenissen veroorzaakt in hartpatiënten,” zegt dr. Vedin. “Maar tandverlies zou een gemakkelijke en niet dure manier kunnen zijn om patiënten met een verhoogd risico te identificeren, die meer intensieve preventieve inspanningen behoeven. Hoewel we nu nog niet kunnen adviseren dat patiënten voor hun tanden moeten zorgen om hun CV risico te verminderen, zijn de positieve effecten van poetsen en flossen goed vastgesteld. De mogelijkheid van extra positieve effecten op CV gezondheid zou een bonus betekenen.”
 
Persbericht ESC December 17, 2015