Cardiovasculaire Geneeskunde.nl

Grote heterogeniteit in relaties tussen risicofactoren en diverse CVD uitingen

Stoekenbroek RM et al., Eur Heart J 2016

Heterogeneous impact of classic atherosclerotic risk factors on different arterial territories: the EPIC-Norfolk prospective population study

 
Stoekenbroek RM, Boekholdt SM, Luben R, et al.
Eur Heart J 2016;37:880-889
 

Achtergrond

Uiteenlopende klinische uitingen van atherosclerose, zoals coronaire arterieziekte (CAD), perifere arterieziekte (PAD) en abdominale aorta-aneurysmen (AAA) hebben deels dezelfde risicofactoren. Variabele sterktes van verbanden tussen bepaalde risicofactoren en verschillende klinische CVD vormen zijn gerapporteerd, waarbij een deel van de variatie mogelijk wordt verklaard door de gekozen studiepopulatie en –opzet. Er zijn bijvoorbeeld grote verschillen gepubliceerd in de sterkte van de relatie tussen hoge bloeddruk en diverse CVD uitkomsten [1].
Ook is beperkte data beschikbaar over de relatie tussen meerdere risicofactoren en verschillende CVD vormen wanneer ze tegelijk binnen één populatie worden beschouwd [2,3]. Als gevolg daarvan, blijft de relatieve sterkte van de associaties van traditionele risicofactoren met CVD onduidelijk.
Vanuit een pathofysiologisch perspectief beschouwd, kunnen bepaalde risicofactoren een verschillende impact hebben op verschillende vaatbedden. Bovendien kan het begrijpen van de relatieve bijdrage van een bepaalde risicofactor aan CVD helpen om het voordeel in te schatten dat kan worden behaald als een risicofactor wordt verbeterd [4].
In deze studie werden de associaties tussen LDL-c, systolische bloeddruk (SBP) en roken, met de incidentie van CAD, beroerte (ischemisch en hemorragisch), PAD en AAA geëvalueerd in de algemene bevolking. Voor dit doel werden gegevens van 21798 deelnemers zonder eerder CVD uit de EPIC-Norfolk populatiestudie geanalyseerd.
 

Belangrijkste resultaten

  • De algemene ruwe incidenties per 1000 persoonsjaren waren: CAD: 9.2 (95%CI: 8.8–9.5), ischemische stroke: 1.1 (95%CI: 0.9–1.2), hemorragische stroke: 0.5 (95%CI: 0.4–0.6), AAA: 0.6  (95%CI: 0.5–0.7) en PAD: 0.9 (95%CI: 0.8–1.0).
  • LDL-C (hoogste vs. laagste kwartiel) was sterk geassocieerd met CAD (gecorrigeerde (aHR) HR: 1.63; 95%CI: 1.44–1.86). HRs voor alle andere CVD types behaalde geen statistische significantie.
  • SBP (hoogste vs. laagste kwartiel) was een sterke risicofactor voor alle bestudeerde uitkomsten, behalve AAA. Sterke associaties werden gezien voor PAD (aHR: 2.95; 95%CI: 1.78–4.89) en ischemische stroke (gecorrigeerde HR: 2.48; 95%CI: 1.55–3.97)
  • Roken (huidig vs. nooit) was significant geassocieerd met alle event types behalve hemorragische stroke. Opvallend sterke associaties werden geobserveerd voor incidente AAA (aHR: 7.66; 95%CI: 4.50–13.04) en PAD (aHR: 4.66; 95% CI 3.29– 6.61).

Conclusie

In deze grote cohortstudie werd substantiële heterogeniteit gezien in de sterkte van associaties tussen LDL-c, SBP, roken en diverse CVD uitingen. Deze bevindingen onderschrijven de hypothese dat  uiteenlopende pathofysiologische mechanismen ten grondslag liggen aan de ontwikkeling van atherosclerotische ziekte in verschillende vaatbedden, en daarmee het uiteenlopende belang van risicofactoren voor verschillende ziekte-uitingen. Op basis van deze gegevens zou risicofactormanagement voor hoog-risicopatiënten kunnen worden aangepast en verbeterd.
 
Vind dit artikel online op Eur Heart J
 

Referenties

1. Rapsomaniki E, Timmis A, George J, et al. Blood pressure and incidence of twelve cardiovascular diseases: lifetime risks, healthy life-years lost, and age–specific associations in 1.25 million people. Lancet 2014;383:1899–1911
2. D’Agostino RB Sr, Vasan RS, Pencina MJ, et al. General cardiovascular risk profile for use in primary care: the Framingham Heart Study. Circulation 2008;117:743–753
3.  Fowkes FG, Housley E, Riemersma RA. Smoking, lipids, glucose intolerance, and blood pressure as risk factors for peripheral atherosclerosis compared with ischaemic heart disease in the Edinburgh Artery Study. Am J Epidemiol 1992;135:331–340
4. Qizilbash N. Are risk factors for stroke and coronary disease the same? Curr Opin Lipidol 1998;9:325–328.