Cardiovasculaire Geneeskunde.nl

Effecten van i.v. ijzertherapie bij patiënten met systolisch hartfalen en ijzerdeficiëntie

Jankowska EA, et al. Eur J Heart Fail. 2016 (epub)

Effects of intravenous iron therapy in iron-deficient patients with systolic heart failure: a meta-analysis of randomized controlled trials


Jankowska EA, Tkaczyszyn M, Suchocki T, et al.
Eur J Heart Fail. 2016;18:786-95; Epub 2016 Jan 28
 

Achtergrond

Bij patiënten met stabiel hartfalen (HF) is ijzerdeficiëntie (ID) een veel voorkomende comorbiditeit, die zich voordoet in 50% van de patiënten en in ~ 46% van de niet-anemische patiënten met stabiel systolisch HF [1]. Wanneer ID aanwezig is, verergeren symptomen en de inspanningscapaciteit en kwaliteit van leven van patiënten met systolisch HF verslechteren [1, 2-4]. Patiënten met HF en ID hebben een hoge mortaliteit en hogere spoedeisende ziekenhuisopnames door HF progressie [1, 2]. Daarom is behandeling van ID bij patiënten met HF waarschijnlijk gunstig. De effecten van intraveneuze (i.v.) ijzertherapie bij patiënten met ID en HF zijn in diverse studies onderzocht [5-10].
Deze meta-analyse had als doel het bewijs van intraveneuze ijzertherapie bij ijzerdeficiënte patiënten met systolisch HF samen te vatten. Een geaggregeerde data meta-analyse van gerandomiseerde gecontroleerde studies (gepubliceerd tot en met september 2014) met betrekking tot intraveneuze ijzertherapie bij patiënten met systolisch HF en ID werd uitgevoerd. Vijf studies werden geïdentificeerd die aan de inclusiecriteria voldeden (851 patiënten, 509 kregen i.v. ijzertherapie) [5-7, 9, 10].
 

Belangrijkste resultaten

  • Intraveneuze ijzertherapie bij patiënten met systolisch HF en ID verminderde het risico van het gecombineerde eindpunt van sterfte door alle oorzaken of cardiovasculaire hospitalisatie [OR 0.44, 95% CI 0.30-0.64; P<0.0001], en het gecombineerde eindpunt van cardiovasculaire sterfte of ziekenhuisopname voor verslechterend HF (OR 0.39, 95% CI 0.24-0.63; P=0.0001).
  • De analyse toonde geen effect op zowel sterfte door alle oorzaken als cardiovasculaire mortaliteit, wat het gevolg kan zijn van een laag aantal gerapporteerde sterfgevallen [n=20 (4%) vs. n=19 (6%) voor wel behandeld versus niet behandeld met i.v. ijzer] en de relatief korte follow-up
  • Intraveneuze ijzertherapie resulteerde in een vermindering van NYHA klasse (gegevens worden gerapporteerd als gemiddeld netto-effect met 95% CI voor alle continue variabelen) (-0,54 klasse, 95% CI -0.87 tot -0.21; P=0.001); een toename van 6-minuten looptest afstand (+31 m, 95% CI 18-43; P<0.0001); en een verbetering van de kwaliteit van leven [Kansas City Cardiomyopathy Questionnaire (KCCQ) score +5.5 punten, 95% CI 2.8-8.3; P<0.0001; European Quality of Life-5 Dimensions (EQ-5D) score +4,1 punten, 95% CI 0.8-7.3, P=0.01; Minnesota Living With Heart Failure Questionnaire (MLHFQ) score -19 punten, 95% CI: -23 tot -16; P<0.0001; en Patient Global Assessment (PGA) +0.70 punten, 95% CI 0.31-1.09; P=0.0004].
  • De resultaten waren consistent in zowel anemische als niet-anemische patiënten.

Conclusie

Intraveneuze ijzertherapie toegepast in ijzerdeficiënte patiënten met systolisch HF, ongeacht gelijktijdige anemie, verbetert de uitkomsten, verlicht HF symptomen, en verbetert de inspanningscapaciteit en kwaliteit van leven. Deze meta-analyse beveelt daarom de behandeling van deze patiënten met intraveneus ijzer aan.
 
Vind deze publicatie online
 

Referenties

1. Klip IT, Comin-Colet J, Voors AA, Ponikowski P, Enjuanes C, BanasiakW, Lok DJ, Rosentryt P, Torrens A, Polonski L, van Veldhuisen DJ, van der Meer P, Jankowska EA. Iron deficiency in chronic heart failure: an international pooled analysis. Am Heart J 2013;165:575–582.e3
2. Jankowska EA, Rozentryt P, Witkowska A, Nowak J, Hartmann O, Ponikowska B, Borodulin-Nadzieja L, Banasiak W, Polonski L, Filippatos G, McMurray JJ, Anker SD, Ponikowski P. Iron deficiency: an ominous sign in patients with systolic chronic heart failure. Eur Heart J 2010;31:1872–80.
3. Jankowska EA, Rozentryt P, Witkowska A, Nowak J, Hartmann O, Ponikowska B, Borodulin-Nadzieja L, von Haehling S, Doehner W, Banasiak W, Polonski L, Filippatos G, Anker SD, Ponikowski P. Iron deficiency predicts impaired exercise capacity in patients with systolic chronic heart failure. J Card Fail 2011;17:899–906.
4. Enjuanes C, Klip IT, Bruguera J, Cladellas M, Ponikowski P, Banasiak W, van Veldhuisen DJ, van der Meer P, Jankowska EA, Comín-Colet J. Iron deficiency and health-related quality of life in chronic heart failure: results from a multicenter European study. Int J Cardiol 2014;174:268–275.
5. Toblli JE, Lombraña A, Duarte P, Di Gennaro F. Intravenous iron reduces NT-pro-brain natriuretic peptide in anemic patients with chronic heart failure and renal insufficiency. J Am Coll Cardiol 2007;50:1657–1665.
6. Okonko DO, Grzeslo A, Witkowski T, Mandal AK, Slater RM, Roughton M, Foldes G, Thum T, Majda J, Banasiak W, Missouris CG, Poole-Wilson PA, Anker SD, Ponikowski P. Effect of intravenous iron sucrose on exercise tolerance in anemic and nonanemic patients with symptomatic chronic heart failure and iron deficiency FERRIC-HF: a randomized, controlled, observer-blinded trial. J Am Coll Cardiol 2008;51:103–112.
7. Beck-da-Silva L, Piardi D, Soder S, Rohde LE, Pereira-Barretto AC, de Albuquerque D, Bocchi E, Vilas-Boas F, Moura LZ, Montera MW, Rassi S, Clausell N. IRON-HF study: a randomized trial to assess the effects of iron in heart failure patients with anemia. Int J Cardiol 2013;168:3439–3442.
8. Comín-Colet J, Ruiz S, Cladellas M, Rizzo M, Torres A, Bruguera J. A pilot evaluation of the long-term effect of combined therapy with intravenous iron sucrose and erythropoietin in elderly patients with advanced chronic heart failure and cardio-renal anemia syndrome: influence on neurohormonal activation and clinical outcomes. J Card Fail 2009;15:727–735.
9. Anker SD, Comin Colet J, Filippatos G,Willenheimer R, Dickstein K, Drexler H, Lüscher TF, Bart B, Banasiak W, Niegowska J, Kirwan BA, Mori C, von Eisenhart Rothe B, Pocock SJ, Poole-Wilson PA, Ponikowski P; FAIR-HF Trial Investigators. Ferric carboxymaltose in patients with heart failure and iron deficiency. N Engl J Med 2009;361:2436–2448.
10. Ponikowski P, van Veldhuisen DJ, Comin-Colet J, Ertl G, Komajda M, Mareev V, McDonagh T, Parkhomenko A, Tavazzi L, Levesque V, Mori C, Roubert B, Filippatos G, Ruschitzka F, Anker SD; CONFIRM-HF Investigators. Beneficial effects of long-term intravenous iron therapy with ferric carboxymaltose in patients with symptomatic heart failure and iron deficiency. Eur Heart J 2015;36:657–668.