Cardiovasculaire Geneeskunde.nl

Anemie en ijzerdeficiëntie geassocieerd met hogere sterfte in HF-patiënten

Cleland JGF et al., JAMA Cardiol. 2016

Prevalence and Outcomes of Anemia and Hematinic Deficiencies in Patients With Chronic Heart Failure

 
Cleland JGF, Zhang J, Pellicori P, et al.

JAMA Cardiol. 2016;1(5):539-547
 

Achtergrond

De prognose van HF-patiënten is slechter als zij ook anemie of ijzerdeficiëntie hebben [1]. Correctie van ijzergebrek in deze patiënten verbetert de anemie niet altijd, in welk geval over gegaan kan worden tot geven van erythropoeiesestimularende peptiden om erythrocytproductie te stimuleren [2]. In een grote studie resulteerde darbepoetine in slechts een bescheiden verbetering van de kwaliteit van leven, en geen vermindering van rehospitalisatie of sterfte [3]. Intraveneuze toediening van ijzer daarentegen is in verband gebracht met verbetering van symptomen, functionele klasse en morbiditeit, waarschijnlijk ongeacht de ernst van de anemie [4,5].
Het is onduidelijk of anemie of ijzergebrek een centrale factor is in verslechterende symptomen en prognose in HF patiënten. Begrip van de relatie tussen HF, anemie en ijzergebrek kan zinnige informatie verschaffen en richting geven aan behandelbeslissingen in deze context.
In deze studie werd de epidemiologie van anemie en ijzergebrek in 4456 patiënten met verdenking op HF geëvalueerd. HF diagnoses werden gecategoriseerd volgens 5 hartfenotypes op basis van echocardiografie en NT-proBNP waarde, zoals beschreven in de ESC richtlijnen van 2008 [5].
 

Belangrijkste resultaten

  • De mediane leeftijd was 73 jaar, 39.5% was vrouw, 40.2% had EF<40%, 15.9% had EF>40% met diastolische disfunctie of NT-proBNP>400 pg/mL (HFnEF type 1), en 10.4% had geen substantiële echocardiografische abnormaliteit en NT-proBNP>400 pg/mL (HFnEF type 2).
  • Anemie was aanwezig in 27.8% van de patiënten. In 14.4% was de anemie mild, in 7.9% matig en in 5.4% ernstig. De prevalentie van anemie was hoger in patiënten met EF<40% (33.3%), evenals in patiënten met HFnEF type 1 (32.8%) en HFnEF type 2 (34.0%), ten opzichte van individuen zonder HF.
  • AFhankelijk van de definitie, had 43.2% tot 68.0% van de patiënten met anemie een lagere serum ijzerconcentratie of transferrinesaturatie, ten opzichte van 14.7% tot 35.2% van de patiënten zonder anemie.
  • In een multivariabele analyse, was serum ijzer onafhankelijk en direct geassocieerd met hemoglobineconcentraties (coëfficiënt: 0.11; 95% CI: 0.10-0.12; P < 0.001), hartslag (coëfficiënt: 0.10; 95% CI: 0. 70-0.13; P < 0.001), serum sodium (coëfficiënt: 0.05; 95% CI: 0.04-0.07; P < 0.001) en eGFR (coëfficiënt: 0.01; 95% CI: 0.005-0.01; P < 0.001)
  • In een multivariabel model beperkt tot hematinische variabelen en belangrijke klinische eigenschappen, waren de volgende factoren geassocieerd met hogere sterfte door alle oorzaken: lagere hemoglobine (t= -5,07, HR: 0.92, 95%CI: 0.89-0.95, P<0.0001) en serum ijzerconcentraties (t= -2,73, HR: 0.98, 95%CI: 0.97-0.99, P=0.007), het hoogste kwintiel van ferritine (t= 1.93, HR: 1.18, 95%CI: 0.99-1.41, P=0.056), en hogere serum vitamine B12 concentraties (t= 3,30, HR: 1.03, 95%CI: 1.01-1.05, P=0.001).
  • Associaties met sterfte door alle oorzaken waren zwakker in een uitgebreider model, en de associatie met serum ijzer verdween. In het uitgebreide model was alleen serum ijzerconcentratie geassocieerd met CV sterfte.

Conclusie

Anemie komt veel voor in HF patiënten met of zonder verminderde linker ventriculaire ejectiefractie en is vaak geassocieerd met ijzergebrek. Zowel anemie als ijzerdeficiëntie waren geassocieerd met een hogere sterfte door alle oorzaken. Deze data kunnen helpen bij het opzetten en interpreteren van toekomstige studies naar het effect van behandeling van deze condities.  
 
 
Vind dit artikel online op JAMA Cardiology
 

Referenties

1. Jankowska EA, von Haehling S, Anker SD, et al. Iron deficiency and heart failure: diagnostic dilemmas and therapeutic perspectives. Eur Heart J. 2013;34(11):816-829.
2. Silverberg DS. The role of erythropoiesis stimulating agents and intravenous (IV) iron in the cardio renal anemia syndrome. Heart Fail Rev. 2011;16(6):609-614.
3. Swedberg K, Young JB, Anand IS, et al; RED-HF Committees; RED-HF Investigators. Treatment of anemia with darbepoetin alfa in systolic heart failure. N Engl J Med. 2013;368(13):1210-1219.
4. Anker SD, Comin Colet J, Filippatos G, et al; FAIR-HF Trial Investigators. Ferric carboxymaltose in patients with heart failure and iron deficiency. N Engl J Med. 2009;361(25):2436-2448.
5. Ponikowski P, van Veldhuisen DJ, Comin-Colet J, et al; CONFIRM-HF Investigators. Beneficial effects of long-term intravenous iron therapy with ferric carboxymaltose in patients with symptomatic heart failure and iron deficiency. Eur Heart J. 2015;36(11):657-668.
6. Dickstein K, Cohen-Solal A, Filippatos G, et al; ESC Committee for Practice Guidelines (CPG). ESC guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure 2008: the Task Force for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure 2008 of the European Society of
Cardiology. Developed in collaboration with the Heart Failure Association of the ESC (HFA) and
endorsed by the European Society of Intensive Care Medicine (ESICM) [published correction appears in Eur J Heart Fail. 2010;12(4):416]. Eur J Heart Fail. 2008;10(10):933-989.