Cardiovasculaire Geneeskunde.nl

Drie markers voor identificatie hoog-risico individuen voor statinegerelateerde diabetes

Kohli P et al., Am J Cardiol 2016

Metabolic Markers to Predict Incident Diabetes Mellitus in Statin-Treated Patients (from the Treating to New Targets and the Stroke Prevention by Aggressive Reduction in Cholesterol Levels Trials)

 
Kohli P, Knowles JW, Sarraju A, et al.
Am J Cardiol 2016; published online ahead of print
 

Achtergrond

Statinetherapie is in verband gebracht met het ontwikkelen van type 2 diabetse mellitus, met name in patiënten met hogere bloeddruk, verhoogde nuchtere plasmaglucose (FPG) en hogere triglyceridenconcentratie [1]. Deze parameters zijn ook geassocieerd met insulineresistentie, een onafhankelijke voorspeller van T2DM [2,3].
De stelling is opgeworpen dat het identificeren van insulineresistente individuen voor de start van statinebehandeling het risico op het ontwikkelen van statine-gerelateerde T2DM zou kunnen verminderen. Insulineresistentie komt meer voor bij patiënten met prediabetes mellitus (PreDM), wat wordt gedefinieerd door een FPG concentratie van ≥5.6 mmol/L (100 mg/dL) en <7.0 mmol/L (126 mg/dL) [4,5].
In deze studie werd de impact geëvalueerd van het combineren van een diagnose van preDM met een meting van ofwel nuchtere TG concentratie > 1.7 mmol/dL (>150 mg/dL) of een BMI van ≥27.0 kg/m² op de identificatie van individuen met een hoog risico op statine-geassocieerde T2DM. 939 incidente gevallen (8.2%) van T2DM werden geïdentificeerd tijdens een mediane follow-uptijd van 4.9 jaar, in een patiëntpopulatie gepoold van patiënten zonder DM in de Treating to New Targets (TNT) en de Stroke Prevention by Aggressive Reduction in Cholesterol levels (SPARCL) trials.
 

Belangrijkste resultaten

  • De incidentie van T2DM nam progressief toe in statinebehandelde patiënten met: normale FPG (NFG) en TG ≤ 1.7 mmol/l: 2.8%, NFG en TG >1.7 mmol/l: 5.2%, PreDM en TG ≤ 1.7 mmol/l: 12.8% en PreDM en een TG >1.7 mmol/l: 22.8%.
  • In patiënten met PreDM werd een aanzienlijk verhoogd baseline risico op incidente T2DM gezien, zelfs bij placebobehandeling. Incidente T2DM trad op in 7.6% van de placebo-behandelde patiënten met PreDM en TG ≤ 1.7 mmol/l, en 17.9% van de placebobehandelde patiënten met PreDM en TG >1.7 mmol/l.
  • Statinebehandeling verhoogde het risico op T2DM significant in patiënts met PreDM ten opzichte van placebo: 22.8% van de PreDM patiënten en TG >1.7 mmol/l ontwikkelde incidente T2DM, een stijging van 27% ten opzichte van diegenen op placebo.
  • HR voor het ontwikkelen van T2DM op statinebehandeling was significant hoger (P <0.001) in patiënten met ofwel TG concentratie of >1.7 mmol/L (1.5; 95% CI: 1.2-2.0), of PreDM 4.0; 95% CI: 3.3-4.9, of beide (6.7; 95% CI: 5.4-8.2), ten opzichte van diegenen met NFG en TG ≤ 1.7 mmol/l.
  • Vergelijkbare resultaten werden gezien voor de combinatie van PreDM en BMI, met HR voor patiënten met NFG en BMI ≥ 27 kg/m2: 1.4; 95% CI: 1.1-1.9, HR voor patiënten met  PreDM en BMI <27 kg/m2: 3.5; 95% CI: 2.7-4.5, HR voor patiënten met PreDM en BMI ≥27 kg/m2: 7.0; 95% CI: 5.6-8.6.

Conclusie

Deze data suggereren dat de statinegerelateerde incidentie van T2DM redelijk laag is, maar dat deze wel aanzienlijk wordt verhoogd wanneer plasmaglucose, TG concentraties en BMI stijgen. De auteurs hebben een simpel vierdelig categoriesysteem ontwikkeld, op basis van PreDM, TG concentraties en BMI, dat kan helpen om individuen te identificeren met een hoog risico op het ontwikkelen van statinegeassocieerde T2DM.
 
Vind dit artikel online op Am J Cardiol
 

Referenties

1. Waters DD, Ho JE, DeMicco DA, et al. Predictors of new-onset diabetes in patients treated with atorvastatin: results from 3 large randomized clinical trials. J Am Coll Cardiol 2011;57:1535e1545.
2. Reaven GM. Banting lecture 1988. Role of insulin resistance in human disease. Diabetes 1988;37:1595e1607.
3. Lillioja S, Mott DM, Spraul M, et al. Insulin resistance and insulin secretory dysfunction as precursors of non-insulin-dependent diabetes mellitus. Prospective studies of Pima Indians. N Engl J Med 1993;329:1988e1992.
4. Novoa FJ, Boronat M, Saavedra P, et al. Differences in cardiovascular risk factors, insulin resistance, and insulin secretion in individuals with normal glucose tolerance and in subjects with impaired glucose regulation: the Telde Study. Diabetes Care 2005;28:2388e2393.
5. Kohli P, Waters DD, Nemr R, et al. Risk of new-onset diabetes and cardiovascular risk reduction from high-dose statin therapy in pre-diabetics and nonpre-diabetics: an analysis from TNT and IDEAL. J Am Coll Cardiol 2015;65:402e404.