Cardiovasculaire Geneeskunde.nl

Geen aanwijzing voor verhoogde kans op diabetes met behandeling PCSK9 antilichaam

Colhoun HM, Eur Heart J, 2016

No effect of PCSK9 inhibitor alirocumab on the incidence of diabetes in a pooled analysis from 10 ODYSSEY Phase 3 studies

 
Colhoun HM, Ginsberg HN, Robinson JG, et al.
Eur Heart J 2016; published online ahead of print
 

Achtergrond

Statines verhogen het risico op diabetes mellitus (DM) in patiënten met 1 of meer DM risicofactor [1]. Daarom kwam de FDA met een veiligheidslabel waarop stond vermeld dat verhogingen van hemoglobine A1c (HbA1c) en nuchtere plasmaglucosewaardes (FPG) worden waargenomen bij statinegebruik [2]. Het is echter nog niet bekend wat het exacte mechanisme achter het glycemische effect van statines is, noch is het duidelijk waarom andere lipidenverlagende middelen hetzelfde effect laten zien [3].
 
Alirocumab, een PCSK9 antilichaam, is goed gekeurd (FDA en EMA) voor hypercholesterolemiepatiënten die naast een aangepast dieet en maximaal tolereerbare statines, verdere LDL-c verlagende therapie nodig hebben. Ook is alirocumab goedgekeurd voor patiënten met klinische atherosclerose [4].
 
In deze studie is het effect van subcutaan alirocumab (elke 2 weken 75/150 mg) op het ontwikkelen van new-onset diabetes en pre-diabetes bekeken in personen zonder DM op baseline (maar met pre-diabetes of normoglycemie), door middel van een gepoolde analyse van 10 ODYSSEY fase III gerandomiseerde, dubbelblinde, gecontroleerde trials (4974 patiënten), welke 24-104 weken duurden en waarin alirocumab was vergeleken met placebo of met ezetimibe (aantal patiënten: 818 placebo vs 1620 alirocumab en 428 ezetimibe vs 582 alirocumab). Er werden 4 databronnen gebruikt: medische geschiedenis op baseline, bijwerkingen van de behandeling (TEAE), HbA1c en FPG-waardes.
 

Belangrijkste resultaten

  • Enkel op de TEAE data gebaseerd was er geen verhoging van de DM incidentie in de alirocumab groep: HR vergeleken met de placebogroep was 0.64 (95% CI: 0.36-1.14), HR vergeleken met de ezetimibegroep was 0.55 (95% CI: 0.22-1.41), HR vergeleken met beide groepen was 0.62 (95% CI: 0.38-1.00).
  • De gemiddelde HbA1c en FPG verandering vanaf baseline lieten geen duidelijke verschil zien tussen alirocumab en placebogroepen: HbA1c was met 0.04% en 0.05% verhoogd in respectievelijk de alirocumabgroep en placebogroep, en FPG was verlaagd met 0.02 mmol/L in beide groepen.
  • Gebaseerd op zowel TEAE data, HbA1c en FPG waardes, veranderde de status in 8.7% van de pre-diabetische patiënten naar new-onset diabetes. De corresponderende HR's waren niet significant: placebogroep HR 0.90 (95% CI: 0.63-1.29) en de ezetimibegroep HR: 1.10 (95% CI: 0.57-2.12).
  • Regressie naar normoglycemie kwam vaak voor onder pre-diabetische patienten, maar deze incidentie was niet verschillend tussen de alirocumab- en controlegroepen.
  • Gebaseerd op HbA1c en FPG waardes veranderde de status van normoglycemie naar pre-diabetes tussen alle behandelgroepen in een vergelijkbaar aantal patiënten: HR alirocumab vergeleken met placebo (1.20, 95% CI: 0.96-1.49) of ezetimibe (0.88, 95% CI: 0.59-1.32), niet-significant verschillend.

Conclusie

Een gepoolde analyse met 10 ODYSSEY fase III studies toonde aan dat het PCSK9 antilichaam alirocumab geen effect had op de DM incidentie gedurende 6-18 maanden follow-up. De nog lopende ODYSSEY OUTCOMES trial, welke ongeveer 18.000 patiënten includeert met een langere (2-5 jaar) follow-up, zal verdere uitkomst geven met betrekking tot het effect van alirocumab op DM.
 
Vind deze publicatie online op Eur Heart J
 

Referenties

1. Sattar N, Preiss D, Murray HM, et al. Statins and risk of incident diabetes: a collaborative meta-analysis of randomised statin trials. Lancet 2010;375:735–742.
2. FDA. Important Safety Label Changes to Cholesterol Lowering Statin Drugs: FDA Drug Safety Communication. http://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/ucm293101.htm (21 June 2016).
3. Brault M, Ray J, Gomez YH, et al. Statin treatment and new-onset diabetes: a review of proposed mechanisms. Metabolism 2014;63:735–745.
4. Robinson JG, Farnier M, Krempf M, et al. Efficacy and safety of alirocumab in reducing lipids and cardiovascular events. N Engl J Med 2015;372:1489–1499.