Cardiovasculaire Geneeskunde.nl

CV risico geassocieerd met atherogene lipidedeeltjes varieert met leeftijd

Sniderman AD et al., JAHA 2016

Age and Cardiovascular Risk Attributable to Apolipoprotein B, Low-Density Lipoprotein Cholesterol or Non-High-Density Lipoprotein Cholesterol

 
Sniderman AD, Islam S, et al
J Am Heart Assoc. 2016 Oct 13;5(10)
 

Achtergrond

Apolipoproteine B (apoB) is een belangrijke speler voor het voorspellen van cardiovasculair (CV) risico en dit risico stijgt met leeftijd. Men kan daarom aannemen dat het CV risico dat geassocieerd is met apoB deeltjes toeneemt met de leeftijd, maar in tegenstelling hebben verscheidene prospectieve epidemiologische studies aangetoond dat apoB, alsmede LDL-c en totaal cholesterol (TC) beneden een leeftijd van 70 jaar een sterkere risicofactor blijken dan boven de 70 jaar [1-5].
 
Om erachter te komen of apoB deeltjes een groter risico op eerste myocardinfarct (MI) creëren in jonge personen, zijn apoB, TC, niet-HDL-c, ApoA-I en HDL-c concentraties bekeken in verschillende leeftijdsgroepen. Hiervoor is data van de INTERHEART studie gebruikt, welke meer dan 25.000 personen includeert (patiënten en controlepersonen). De leeftijdsgroepen waren <40, 40-50, 50-60, 60-70 en ≥70 jaar.
 

Belangrijkste resultaten

  • In controlepersonen waren de concentraties apoB, TC en LDL-c in geringe mate hoger in oudere personen (laagste vs. hoogste leeftijdsgroep resp. 88 vs 91 mg/100 mL; P trend = 0.003, 192 vs 200; P trend < 0.0001 en 117 vs 124; P trend <0.0001.), terwijl apoA-I en HDL-c lager waren in oudere personen (resp. 115 vs. 124 en 39 vs 45, beide P trend < 0.0001).
  • In patiënten waren de concentraties apoB, LDL-c en niet-HDL-c lager in oudere dan in jongere personen (laagste vs. hoogste leeftijdsgroep resp. 100 vs 91, 133 vs 126 en 169 vs 154 mg/100 mL resp., allen P trend < 0.0001), terwijl apo-AI en HDL-c significant hoger waren in jongere vergeleken met oudere personen (resp. 105 vs 116 en 36 vs 44 mg/100 mL, beiden P trend < 0.0001).
  • De gecorrigeerde odds ratio (OR) voor apoB, LDL-c en niet-HDL-c waren het hoogst in de twee laagste leeftijdsgroepen en verlaagden daarna gestaag (laagste vs. hoogste leeftijdsgroep OR resp. 1.51 vs 1.12, 1.38 vs 1.18 en 1.32 vs 1.08, P trend < 0.0001 voor allen). Voor alle leeftijdsgroepen waren de OR’s voor apoB hoger dan voor niet-HDL-c, maar niet significant voor LDL-c.
  • Behalve voor de leeftijd ≥70 jaar, waren er tussen de verschillende leeftijdsgroepen weinig verschillen in OR voor apoA-I en HDL-c.
 

Conclusie

In tegenstelling tot wat misschien verwacht wordt op basis van het feit dat het risico op CV ziekte hoger wordt naarmate men ouder wordt, nemen de OR’s voor atherogene lipiden LDL-c, apoB en niet-HDL-c significant af met de leeftijd, alsmede de concentratie van deze markers. Het risico geassocieerd aan HDL-c en apoA-I leek niet te variëren met leeftijd. Deze relaties suggereren dat er een grotere relatieve winst is voor preventieve LDL-verlaging voor de jongere leeftijdsgroepen.
 
Vind dit artikel online op JAHA
 

Referenties

1. Batty GD, Shipley M, Smith GD, Kivimaki M. Long term risk factors for coronary heart disease and stroke: influence of duration of follow-up over four decades of mortality surveillance. Eur J Prev Cardiol. 2015;22:1139–1145.
2. Simons LA, Simons J, Friedlander Y, McCallum J. Cholesterol and other lipids predict coronary heart disease and ischaemic stroke in the elderly, but only in those below 70 years. Atherosclerosis. 2001;159:201–208.
3. Walldius G, Jungner I, Holme I, Aastveit AH, Kolar W, Steiner E. High apolipoprotein B, low apolipoprotein A-I, and improvement in the prediction of fatal myocardial infarction (AMORIS study): a prospective study. Lancet. 2001;358:2026–2033.
4. Krumholz HM, Seeman TE, Merrill SS, Mendes de Leon CF, Vaccarino V, Silverman DI, Tsukahara R, Ostfeld AM, Berkman LF. Lack of association between cholesterol and coronary heart disease mortality and morbidity and allcause mortality in persons older than 70 years. JAMA. 1994;272:1335–1340.
5. Clarke R, Lewington S, Youngman L, Sherliker P, Peto R, Collins R. Underestimation of the importance of blood pressure and cholesterol for coronary heart disease mortality in old age. Eur Heart J. 2002;23:286–293.