Cardiovasculaire Geneeskunde.nl

Overmatige alcoholconsumptie geassocieerd met meer arteriële stijfheid

O’Neill D, et al, JAHA, 2017

Twenty-Five-Year Alcohol Consumption Trajectories and Their Association With Arterial Aging: A prospective Cohort Study

 
O’Neill D, Britton A, Brunner EJ, et al.
J Am Heart Assoc. 2017;6:e005288
 

Achtergrond

Matig alcoholgebruik verkleint mogelijk het risico op CV ziekte. De onderliggende mechanismen worden echter nog niet goed begrepen, noch de invloed van verandering in drinkgedrag gedurende de tijd [1]. Eerder onderzoek liet zien dat de associatie tussen alcoholconsumptie en polsgolfsnelheid (pulse wave velocity, PWV), een maat voor arteriële stijfheid, een U-/J-vormige curve volgt [2-5]. Studies die deze associatie onderzocht hebben, voeren meestal op cross-sectionele data, waardoor variabiliteit in hoeveelheid consumptie op de lange termijn gemaskeerd werd en vergelijkingen tussen voormalige drinkers en niet-drinkers niet gemaakt konden worden [1,6]. Bovendien hebben korte- en lange termijn patronen van alcoholgebruik mogelijk verschillende effecten op de PWV.
 
Door vragenlijsten over alcoholgebruik herhaaldelijk af te nemen gedurende 2 decennia (data van de ‘Whitehall II cohort studie’, met 3.869 UK burgers, geworven tussen 1985 en 1988) werd in deze studie beoogd om nauwkeurig de complexiteit van drinkgedrag te onderzoeken in relatie tot arteriële stijfheid. Primaire doelen waren het bepalen van onafhankelijke associaties tussen patronen van alcoholgebruik op de lange termijn met baseline PWV en met veranderingen in PWV op de lange termijn. Daarnaast werd gekeken of deze resultaten hetzelfde waren voor korte termijn drinkgedrag. 73.7% van de geanalyseerde personen waren man en de leeftijd varieerde van 34 tot 56 jaar. De laatste follow-up was in 2012-2013.
 

Belangrijkste resultaten

  • Mannen dronken vaker overmatig (stabiel 17.7%, onstabiel 28.6%) dan vrouwen (stabiel 4.1%, onstabiel 19.0%). Er waren twee keer zoveel vrouwelijke stabiele niet-drinkers (8.2%) en vrouwelijke voormalige drinkers (18.7%) dan mannen (respectievelijk 3.0 en 8.8%). De meesten waren matige drinkers.
  • De gemiddelde PWV bij mannen was op baseline 8.5 m/s (SD 2.0), wat significant toenam naar 9.1 m/s (SD 2.4) gedurende follow-up (P<0.0001). Het gemiddelde bij vrouwen nam toe van 8.2 m/s (SD 1.9) naar 8.7 m/s (SD 2.3, P<0.001).
  • Wanneer gecorrigeerd werd voor meerdere confounders, was de PWV bij mannen die stabiel overmatig dronken, maar niet bij vrouwen, significant hoger op baseline (b=0.26 m/s, 95% CI 0.01-0.52, P=0.045). Dit was alleen significant bij vrouwen, wanneer niet gecorrigeerd werd voor klinische co-variabelen (b=0.73 m/s, 95% CI 0.07-1.39, P=0.029).
  • Bij voormalige mannelijke drinkers nam de PWV significant het meest toe in de tijd, ten opzichte van stabiele mannelijke matige drinkers (b=0.11 m/s, 95% CI 0.03-0.196, P=0.009). Correctie voor leefstijl en klinische eigenschappen veranderde deze associatie niet in deze groep en in iedere andere lange termijn drinkgroep. Stabiele matige drinkers hadden de laagste PWV waardes gedurende de gehele studieperiode.
  • Bij vrouwen werd geen significant effect op de lange termijn gezien, hoewel stabiele niet-drinkers wel de grootste (maar niet-significante) toename in PWV lieten zien in de loop van de tijd.
  • Bij zowel mannen als vrouwen was er geen significant PWV verschil op baseline tussen diegenen met en zonder recente inname en tussen diegenen die recent overmatig dronken en recent matig dronken.
  • Mannelijke deelnemers die niet recent gedronken hadden, hadden een significant hogere PWV dan diegenen met recente matige inname (b=0.07 m/s, 95% CI 0.01-0.13, P=0.021).
 

Conclusie

Met prospectieve data van 25 jaar alcoholgebruik is aangetoond dat mannelijke overmatige drinkers significant hogere PWV waardes op baseline hadden dan mannelijke matige drinkers, wat betekent dat deze personen meer arteriële stijfheid hadden en dus een hoger CV risico. Daarnaast nam de PWV bij alle type drinkers gedurende 4-5 jaar toe vanaf baseline, ongeacht geslacht, maar was deze progressie alleen significant sneller bij mannelijke voormalige drinkers.

Vind deze publicatie online op JAHA
 

Referenties

1. Ronksley P, Brien S, Turner B, Mukamal K, Ghali W. Association of alcohol consumption with selected cardiovascular disease outcomes: a systematic review and meta-analysis—with comments. BMJ. 2011;342:d671.
2. Sierksma A, Muller M, van der Schouw Y, Grobbee D, Hendriks H, Bots M. Alcohol consumption and arterial stiffness in men. J Hypertens. 2004;22:357–362.
3. Kweon S-S, Lee Y-H. Relationship of average volume of alcohol consumption and binge drinking to arterial stiffness in community-dwelling healthy adults. J Agric Med Community Health. 2012;37:23–35.
4. Sasaki S, Yoshioka E, Saijo Y, Kita T, Okada E, Tamakoshi A, Kishi R. Relation between alcohol consumption and arterial stiffness: a cross-sectional study of middle-aged Japanese women and men. Alcohol. 2013;47:643–649.
5. Sierksma A, Lebrun CEI, Van Der Schouw YT, Grobbee DE, Lamberts SWJ, Hendriks HFJ, Bots ML. Alcohol consumption in relation to aortic stiffness and aortic wave reflections: a cross-sectional study in healthy postmenopausal women. Arterioscler Thromb Vasc Biol. 2004;24:342–348
6. Britton A, Ben-Shlomo Y, Benzeval M, Kuh D, Bell S. Life course trajectories of alcohol consumption in the United Kingdom using longitudinal data from nine cohort studies. BMC Med. 2015;13:47.
7. Mahmud A, Feely J. Divergent effect of acute and chronic alcohol on arterial stiffness. Am J Hypertens. 2002;15:240–243.