Cardiovasculaire Geneeskunde.nl

Alcoholinname geassocieerd met minder slecht functionerend endotheel en laaggradige ontsteking

Van Bussel BCT, et al, Eur J Nutr 2017

Alcohol and red wine consumption, but not fruit, vegetables, fish or dairy products, are associated with less endothelial dysfunction and less low-grade inflammation: the Hoorn Study

 
Van Bussel BCT, Henry RMA, Schalkwijk CG, et al.
Eur J Nutr 2017 [Epub ahead of print]
 

Achtergrond

Het is aangetoond dat gezonde voeding geassocieerd is met lagere incidentie van cardiovasculaire ziekte. Bovendien is de hoeveelheid geconsumeerde gezonde voeding geassocieerd met de mate van functioneren van het endotheel en laaggradige ontsteking [1,2]. De relatie tussen onafhankelijke voedselcomponenten tot elkaar is echter vrijwel nooit bestudeerd, en de associatie evenmin tussen voeding en bloedstroom-gemedieerde vaatverwijding (flow-mediated vasodilation, FMD) van de brachiale slagaders, een maat voor endotheel-afhankelijke vaatverwijding [3-5].
 
In de 2000 Hoornstudie werd daarom in 738 Nederlandse ouderen bepaald in welke mate er een verband was tussen inname van fruit, groenten, vis, zuivelproducten, alcohol en rode wijn en biomarkers voor het slecht functioneren van endotheel en FMD of laaggradige ontsteking. Inname van voeding werd bepaald aan de hand van een zelf geregistreerde vragenlijst met frequenties van voedselinname (FFQ) en biomarkers werden bepaald in serum. De belangrijkste resultaten richtten zich alleen op onafhankelijke associaties.
Er werden verschillende modellen voor meervoudige correctie gebruikt: 1) gecorrigeerd voor geslacht, leeftijd, status van glucosemetabolisme, energieopname en FMD als toevoeging op baseline diameter en bloedstroomtoename, 2) model 1 ook gecorrigeerd voor BMI, rookstatus, eerdere cardiovasculaire ziekte, educatieniveau en fysieke activiteit, 3) model 2 ook gecorrigeerd voor de consumptie van groenten, fruit, vis en zuivelproducten, 4a) model 2 ook gecorrigeerd voor rode wijn inname, 4b) model 2 ook gecorrigeerd voor alcoholinname.
 

Belangrijkste resultaten

  • Vergeleken met personen die geen alcohol consumeerden hadden personen die gemiddeld of veel alcohol consumeerden een lagere biomarkerscore voor endotheel disfunctie; β = -0.16 (95% CI -0.37 tot 0.04) en -0.23 (95% CI -0.45 tot -0.01), respectievelijk (model 1, P trend = 0.051). Dit was ook significant voor model 2 en 3, maar niet voor 4a. Interessant is dat model 4a corrigeert voor rode wijn consumptie.
  • Personen die rode wijn consumeerden hadden een lagere biomarkerscore voor endotheel disfunctie (β = 0.21, 95% CI -0.35 tot -0.07, P trend = 0.004) dan personen die geen alcohol consumeerden (model 1). Dit was ook significant voor alle andere modellen.
  • Ten opzichte van personen die geen rode wijn consumeerden, hadden personen die wel rode wijn consumeerden een lagere biomarkerscore voor laaggradige ontsteking (β = -0.23, 95% CI -0.37 tot -0.09, model 1, P trend = 0.002), wat significant bleef in alle andere modellen.
  • Alcohol- en rodewijnconsumptie waren niet significant geassocieerd met FMD, noch was alcoholconsumptie significant geassocieerd met de biomarkerscore voor laaggradige ontsteking. Ook consumptie van groenten, fruit, vis en zuivelproducten waren niet geassocieerd met deze processen.
  • Bij personen met klinische ziekte was de consumptie van rode wijn omgekeerd geassocieerd met de biomarkerscore voor laaggradige ontsteking (P interactie = 0.096) en was de consumptie voor zuivelproducten omgekeerd geassocieerd met de biomarkerscore voor endotheel disfunctie (P interactie = 0.07).
 

Conclusie

Van de 5 voedingsgroepen waren alleen matige/hoge consumptie van alcohol en rode wijn geassocieerd met een lagere biomarkerscore voor endotheeldisfunctie en grotere FMD, en was rodewijnconsumptie geassocieerd met een lagere biomarkerscore voor laaggradige ontsteking. Resultaten voor de andere voedingsgroepen, waaronder groenten, fruit, vis en zuivelinname, waren minder duidelijk. Omdat de waargenomen associaties onafhankelijk van de consumptie van andere voedingsgroepen waren, wordt gesuggereerd dat de consumptie van alcoholbevattende dranken mogelijk een gunstige invloed heeft op slecht functionerend endotheel en laaggradige ontsteking.
 
Vind deze publicatie online op Eur J Nutr
 

Referenties

1. Hu FB, Rimm EB, Stampfer MJ, Ascherio A, Spiegelman D, Willett WC (2000) Prospective study of major dietary patterns and risk of coronary heart disease in men. Am J Clin Nutr 72(4):912–921
2. Hansson GK (2005) Inflammation, atherosclerosis, and coronary artery disease. New Engl J Med 352(16):1685–1695
3. Calder PC, Ahluwalia N, Brouns F, Buetler T, Clement K, Cunningham K, Esposito K, Jonsson LS, Kolb H, Lansink M, Marcos A, Margioris A, Matusheski N, Nordmann H, O’Brien J, Pugliese G, Rizkalla S, Schalkwijk C, Tuomilehto J, Warnberg J, Watzl B, Winklhofer-Roob BM (2011) Dietary factors and lowgrade inflammation in relation to overweight and obesity. Br J Nutr 106(Suppl 3):S5–S78
4. Anderson JS, Nettleton JA, Herrington DM, Johnson WC, Tsai MY, Siscovick D (2010) Relation of omega-3 fatty acid and dietary fish intake with brachial artery flow-mediated vasodilation in the Multi-Ethnic Study of Atherosclerosis. Am J Clin Nutr 92(5):1204–1213
5. Suzuki K, Elkind MS, Boden-Albala B, Jin Z, Berry G, Di Tullio MR, Sacco RL, Homma S (2009) Moderate alcohol consumption is associated with better endothelial function: a cross sectional
study. BMC Cardiovasc Disord 9:8