Cardiovasculaire Geneeskunde.nl

Inzichten in associatie plasma apo CIII niveaus met CAD risico

Van Capelleveen JC, et al, ATVB 2017

Apolipoprotein CIII Levels and Incident Coronary Artery Disease Risk: The EPIC-Norfolk Prospective Population Study

 
Van Capelleveen JC, Bernelot Moens SJ, Yang X, et al.
Arterioscler Thromb Vasc Biol. 2017; 37: published online ahead of print
 

Achtergrond

Apo CIII is een belangrijke regulator van het metabolisme van triglyceriderijke lipoproteïnen en is geassocieerd met een verhoogd risico op coronaire hartziekten (CAD) [1,2]. Volgens genetische studies resulteren loss-of-function mutaties in APOC3 in een gunstig lipidenprofiel met lagere triglyceriden en VLDL niveaus, terwijl Mendeliaanse randomisatiestudies een causale relatie tussen genetische variatie in APOC3 en CAD laten zien [3-5]. Het is echter nog niet duidelijk welke factoren bijdragen aan de impact van een verhoogd apo CIII op CAD risico.
 
In deze grote prospectieve EPIC-Norfolk nested casus-controle studie met 2711 gezonde deelnemers (waarvan 832 CAD ontwikkelden) waren de associaties tussen apo CIII niveaus, gedetailleerde lipoproteïne analyses, ontstekingsmarkers en CAD risico geëvalueerd, om te onderzoeken of subfracties van lipoproteïnen bijdragen aan de relatie tussen apo CIII en CAD risico.
 

Belangrijkste resultaten

  • Op baseline waren apo CIII niveaus gecorreleerd met totaal cholesterol (r=0.23, P<0.001), LDL-C (r=0.13, P<0.001), triglyceriden (r=0.39, P<0.001), aantal VLDL deeltjes en grootte (r=0.24 en r=0.27, P<0.001), aantal grote VLDL/chylomicronen deeltjes (r= 0.39, P<0.001), aantal IDL deeltjes (r=0.23, P<0.001), aantal LDL deeltjes (r=0.26, P<0.001), grootte LDL deeltjes (r=−0.22, P<0.001), apolipoproteine AV niveaus (r=0.21, P<0.001), LPL gewicht (r=−0.13, P<0.001), aantal HDL deeltjes (r=0.20, P<0.001), grootte HDL deeltjes (r=−0.23, P<0.001), cholesterol efflux capaciteit (r=0.08, P<0.001), lecithine–cholesterol acyltransferase gewicht (r=0.13, P<0.001) en met hoog-sensitief C-reactief proteïne niveau (r=0.15, P<0.001).
  • De OR voor CAD was 1.91 (95% CI 1.48-2.48) voor het hoogste apo CIII quintiel ten opzichte van het laagste quintiel en deze associatie bleef significant na correctie voor bekende cardiovasculaire risicofactoren (OR 1.47, 95% CI 1.11-1.94), alsmede na verdere correctie voor LDL-c (OR 1.35, 95% CI 1.01-1.81) en HDL-c (OR 1.41, 95% CI 1.05-1.88). Significantie verdween na correctie voor triglyceriden (OR 1.17, 95% CI 0.87-1.58).
  • Apo CIII niveaus waren niet dusdanig sterk geassocieerd met CAD risico bij personen met een LDL niveau beneden de mediaan als bij personen met een LDL-c niveau boven de mediaan. Bovendien waren apo CIII niveaus niet significant geassocieerd met CAD risico bij personen met triglyceriden niveaus beneden de mediaan.
  • Plasma triglyceridenniveaus verklaarden een groot deel (55%) van de associatie tussen apo CIII en CAD risico, gevolgd door apoB niveaus (31%). Het aantal VLDL en LDL deeltjes verklaarden beiden 24% van de associatie tussen apo CIII en CAD risico, terwijl de associatie met LDL deeltjes kwam door small dense LDL deeltjes (24%).
 

Conclusie

Er is een sterke associatie tussen verhoogde plasma apo CIII niveaus en CAD risico welke onafhankelijk van traditionele cardiovasculaire risicofactoren is en verklaart kan worden door verhoogde niveaus van remnant lipoproteïnen, small dense LDL en laaggradige ontsteking.
 
Vind deze publicatie online op Arterioscler. Thromb. Vasc. Biol.
 

Referenties

1. Gaudet D, Brisson D, Tremblay K, et al. Targeting APOC3 in the familial chylomicronemia syndrome. N Engl J Med. 2014;371:2200–2206.
2. Gaudet D, Alexander VJ, Baker BF, et al. Antisense inhibition of apolipoprotein C-III in patients with hypertriglyceridemia. N Engl J Med. 2015;373:438–447.
3. Pollin TI, Damcott CM, Shen H, et al. A null mutation in human APOC3 confers a favorable plasma lipid profile and apparent cardioprotection. Science. 2008;322:1702–1705.
4. Jørgensen AB, Frikke-Schmidt R, Nordestgaard BG, et al. Loss-of-function mutations in APOC3 and risk of ischemic vascular disease. N Engl J Med. 2014;371:32–41.
5. Crosby J, Peloso GM, Auer PL, et al; TG and HDL Working Group of the Exome Sequencing Project; National Heart, Lung, and Blood Institute. Loss-of-function mutations in APOC3, triglycerides, and coronary disease. N Engl J Med. 2014;371:22–31.