Cardiovasculaire Geneeskunde.nl

Vroege veranderingen van lipiden ≥5% tijdens psychotrope therapie als waarschuwing voor latere dyslipidemie

Early changes of blood lipid levels during psychotropic drug treatment as predictors of long-term lipid changes and of new onset dyslipidemia

Delacrétaz A, Vandenberghe F, Gholam-Rezaee M et al., - J Clin Lipidol. 2017 Published online: October 16. DOI: http://dx.doi.org/10.1016/j.jacl.2017.10.002

Achtergrond

Personen met ernstige psychische aandoeningen, zoals schizofrenie, bipolaire en ernstige depressieve stoornissen hebben een lagere levensverwachting dan mensen uit de algemene bevolking. Een groot deel van deze premature sterfte kan worden toegeschreven aan CV ziekten, als gevolg van metabool syndroom [1]. Psychiatrische ziekte-gerelateerde factoren, ongezonde leefstijl, armoede en bijwerkingen van behandeling kunnen bijdragen aan dit overmatige CV risico [2,3].

Aspecten van het metabool syndroom kunnen zich vroeg tijdens psychotrope behandeling ontwikkelen [4-6] en kunnen uiteindelijk overgaan in cardiometabole ziekte [7]. Het lijkt daarom belangrijk om metabole parameters tijdens behandeling te monitoren. Van een stijging van 5% van het lichaamsgewicht tijdens de eerste maand van psychotrope behandeling is onlangs beschreven dat het toekomstige aanzienlijke toename van het lichaamsgewicht voorspelt [4]. Niets is bekend over andere drempelwaarden die verslechtering van cardiometabole parameters tijdens psychotrope behandeling kan voorspellen.

Dyslipidemie (hoog LDL-c en/of laag HDL-c en/of hoog TG) komt veel voor in schizofreniepatiënten op psychotrope medicatie, met een prevalentie van tot wel 55% [8]. Hoewel ze eerder in verband werden gebracht met therapie-gerelateerde gewichtstoename, tonen nieuwe data dat deze lipogene effecten al zeer vroeg tijdens behandeling lijken op te treden, nog voor de gewichtstoename [3,6, 9-11].

Deze studie onderzocht hoe veranderingen van plasmalipiden tijdens de eerste maand van psychotrope behandeling lipidenveranderingen en new onset dyslipidemie (NOD) op de midden en lange termijn kunnen voorspellen in een cohort van 180 patiënten. Therapietrouw werd verzekerd met therapeutische drug monitoring. Patiënten kregen geen lipidenverlagende middelen.

Belangrijkste resultaten

Conclusie

In dit cohort van psychiatrische patiënten werd een verslechtering van lipidenparameters gezien tijdens psychotrope behandeling. Veranderingen van ten minste 5% van diverse lipidenparameters na 1 maand behandeling voorspelden het vervolgens optreden van klinische relevante lipidenveranderingen na 3 en 12 maanden en het ontstaan van dyslipidemie. Deze data onderstrepen het belang van prospectief opvolgen van metabole en lipidenparameters in alle patiënten die met psychotrope behandeling, waaronder antipsychotica, stemmingsstabilisatoren en sommige antidepressiva, aangezien deze middelen metabool syndroom kunnen uitlokken of verergeren.

Referenties

Toon referenties

Find this article online at J Clin Lipidol