Gecombineerd effect van gezonde leefstijl en medicatie op MACE-incidentie bij DM2
In een prospectieve cohortstudie onder ~98.000 Amerikaanse veteranen met DM2 waren naleving van 6-8 gezonde leefstijlgewoonten en GLP-1RA-gebruik geassocieerd met een lager MACE-risico, zowel afzonderlijk als in combinatie.
Deze samenvatting is gebaseerd op de publicatie van Nguyen XT, Li Y, Czernichow S, et al. - Combined associations of GLP-1 receptor agonists and a healthy lifestyle with cardiovascular outcomes among individuals with type 2 diabetes: a prospective cohort study. Lancet Diabetes Endocrinol. 2026 Feb 25:S2213-8587(25)00395-X [Online ahead of print]. doi: 10.1016/S2213-8587(25)00395-X
Introductie en methoden
Achtergrond
Aanpassing van de leefstijl vormt de hoeksteen van de preventie en behandeling van DM2 [1,2]. Het langetermijneffect van het combineren van een gezonde leefstijl met farmacotherapie, met name GLP-1RA’s, op de incidentie van MACE bij DM2-patiënten is echter onbekend.
Doel van de studie
Het doel van de studie was om de onafhankelijke en gecombineerde associatie te onderzoeken tussen de naleving van 8 gezonde leefstijlgewoonten en het gebruik van een GLP-1RA op het MACE-risico bij DM2-patiënten.
Methoden
In een prospectieve observationele cohortstudie werden 98.261 patiënten met DM2 (5426 vrouwen en 92.835 mannen) geïncludeerd die in de periode 10 januari 2011-30 september 2023 waren ingeschreven in het US Veterans Affairs’ Million Veteran Program [3]. De deelnemers hadden geen voorgeschiedenis van MI, beroerte of gevorderde CNS. De 8 beoordeelde gezonde leefstijlgewoonten waren: gezonde eetgewoonten (beoordeeld met de Healthful Plant-Based Diet Index), lichamelijke activiteit, niet-roken, rustgevende slaap, geen of matige alcoholconsumptie, goed stressmanagement, sociale contacten en ondersteuning, en geen opioïdenverslaving. De totale follow-upduur was 632.543 persoonsjaren.
Uitkomstmaat
De uitkomstmaat was MACE, gedefinieerd als een samengestelde uitkomst van niet-fatale beroerte, niet-fataal MI of cardiovasculaire sterfte.
Belangrijkste resultaten
- In een Cox-proportional hazards-regressieanalyse, gecorrigeerd voor mogelijke confounders zoals leeftijd, geslacht, DM2-duur en diverse covariabelen die tijdens de follow-up werden bijgewerkt, hadden patiënten die alle 8 de gezonde leefstijlgewoonten naleefden een verlaagd risico op MACE vergeleken met degenen die ≤1 gewoonte volgden (gecorrigeerde HR: 0,40; 95%BI: 0,30-0,54).
- Alle 8 de gezonde leefstijlfactoren waren ook onafhankelijk geassocieerd met een lager MACE-risico dan wanneer deze niet werden gevolgd.
- Deelnemers die ooit waren behandeld met een GLP-1RA (n=13.394; 13,6%) hadden een 16% lager MACE-risico dan degenen die geen GLP-1RA gebruikten maar wel de gebruikelijke zorg kregen (n=84.867; 86,4%) (gecorrigeerde HR: 0,84; 95%BI: 0,76-0,92).
- Zowel een gezonde leefstijl (d.w.z.: naleving van 6-8 gezonde leefstijlgewoonten) als GLP-1RA-gebruik was onafhankelijk geassocieerd met een lager MACE-risico, zonder aanwijzingen voor significante interactie (P=0,6 voor multiplicatieve interactie en P=0,08 voor additieve interactie).
- Wat betreft de combinatie van leefstijl en farmacotherapie, werd het laagste MACE-risico waargenomen bij deelnemers die er een gezonde leefstijl op nahielden én een GLP-1RA gebruikten, vergeleken met degenen met ≤3 gezonde leefstijlgewoonten die geen GLP-1RA namen (gecorrigeerde HR: 0,57; 95%BI: 0,46-0,71).
Conclusie
Deze prospectieve observationele cohortstudie onder 98.261 Amerikaanse veteranen met DM2 toonde dat naleving van gezonde leefstijlgewoonten en gebruik van een GLP-1RA onafhankelijk van elkaar geassocieerd waren met een laag MACE-risico. De combinatie van een gezonde leefstijl (d.w.z.: naleving van 6-8 gezonde leefstijlgewoonten) en GLP-1RA-behandeling was geassocieerd met een 43% lager MACE-risico vergeleken met een minder gezonde leefstijl (d.w.z.: ≤3 gezonde leefstijlgewoonten) en geen GLP-1RA-gebruik.
Referenties
- ElSayed NA, McCoy RG, Aleppo G, et al, and the American Diabetes Association Professional Practice Committee. 10. Cardiovascular disease and risk management: standards of care in diabetes—2025. Diabetes Care 2025; 48 (suppl 1): S207–38.
- Vodovotz Y, Barnard N, Hu FB, et al. Prioritized research for the prevention, treatment, and reversal of chronic disease: recommendations from the Lifestyle Medicine Research Summit. Front Med (Lausanne) 2020; 7: 585744.
- Nguyen XT, Li Y, Wang DD, et al, and the VA Million Veteran Program. Impact of 8 lifestyle factors on mortality and life expectancy among United States veterans: the Million Veteran Program. Am J Clin Nutr 2024; 119: 127–35.
