Gecombineerde beoordeling van LDL-c, Lp(a) en hsCRP voorspelt ASCVD-risico in multi-etnisch cohort

In het multi-etnische HELIUS-cohort waren LDL-c, Lp(a) en hsCRP onafhankelijk geassocieerd met incidente ASCVD. Het ASCVD-risico nam toe met het aantal verhoogde biomarkers en was 2,4 keer hoger wanneer alle drie de biomarkers verhoogd waren.

Deze samenvatting is gebaseerd op de publicatie van Annink ME, Beverloo CYY, Kraaijenhof JM, et al. - Combined LDL-C, Lp(a), and hsCRP Assessment Predicts ASCVD in the Multiethnic HELIUS Cohort. J Am Coll Cardiol. 2026 Jun 15:S0735-1097(26)06490-9. [Online ahead of print]. doi: 10.1016/j.jacc.2026.05.006.

Introductie en methoden

Achtergrond

Zowel lipidegerelateerde als inflammatoire pathways dragen bij aan het risico op ASCVD. LDL-c, Lp(a) en hsCRP zijn elk onafhankelijk geassocieerd met het risico op ASCVD [1-3]. Eerdere studies suggereren dat het gezamenlijk bepalen van deze biomarkers aanvullende informatie kan geven over het ASCVD-risico op lange termijn, maar het bewijs is grotendeels afkomstig uit populaties van Europese afkomst [1-3]. Het is daarom nog onzeker of de gecombineerde prognostische waarde van deze biomarkers consistent is in etnisch diverse populaties met verschillende biomarkerverdelingen en een verschillend uitgangsrisico op ASCVD.

Doel van de studie

De onderzoekers evalueerden de onafhankelijke en gezamenlijke associaties van LDL-c, Lp(a) en hsCRP met incidente ASCVD in een multi-etnische populatie. Daarnaast onderzochten zij additieve en multiplicatieve interacties tussen de biomarkers, of de associaties verschilden naar etniciteit en wat de aanvullende voorspellende waarde was van Lp(a) en hsCRP bovenop een klinisch risicomodel.

Methoden

Deze analyse omvatte 15.676 deelnemers uit het populatiegebaseerde HELIUS-cohort (HEalthy Life In an Urban Setting) in Amsterdam zonder voorgeschiedenis van MI of ischemische beroerte. De gemiddelde leeftijd was 44,4 jaar, 56,0% was vrouw en de deelnemers werden geclassificeerd als van Afrikaanse (45,8%), Europese (39,8%) of Zuid-Aziatisch-Surinaamse (14,4%) afkomst.

LDL-c, Lp(a) en hsCRP werden bij aanvang gemeten. De deelnemers werden gedurende mediaan 8,9 jaar gevolgd, overeenkomend met 138.375 persoonsjaren follow-up. Associaties tussen biomarkerwaarden en ASCVD werden geëvalueerd met Fine-Gray competing-riskmodellen. Voor de analyse van gezamenlijke associaties werden biomarkers als verhoogd beschouwd wanneer de concentraties in het hoogste kwintiel lagen.

De aanvullende voorspellende waarde van Lp(a) en hsCRP werd geëvalueerd door deze biomarkers toe te voegen aan een klinisch model waarin de PREVENT-ASCVD-risicoscore en andere klinische covariabelen waren opgenomen.

Uitkomstmaten

De primaire uitkomst was incidente ASCVD, gedefinieerd als een samengestelde uitkomst van niet-fataal MI, niet-fatale ischemische beroerte, coronaire revascularisatie of cardiovasculaire sterfte.

Belangrijkste resultaten

• Tijdens de follow-up traden 378 eerste ASCVD-events op, waaronder 126 MI's, 87 ischemische beroertes, 117 coronaire revascularisaties en 48 cardiovasculaire sterfgevallen.
• LDL-c, Lp(a) en hsCRP waren elk onafhankelijk geassocieerd met incidente ASCVD. Bij vergelijking van het hoogste met het laagste kwintiel waren de gecorrigeerde subdistributie-HR's (aSHR's):
  • LDL-c: 1,39 (95%BI: 1,09-1,79; P=0,009).
  • Lp(a): 1,86 (95%BI: 1,54-2,25; P<0,001).
  • hsCRP: 1,51 (95%BI: 1,34-1,71; P<0,001).
• Een gezamenlijke verhoging van twee biomarkers was geassocieerd met een hoger ASCVD-risico. Vergeleken met deelnemers bij wie beide biomarkers onder het hoogste kwintiel lagen, waren de aSHR's 1,79 (95%BI: 1,26-2,56) voor verhoogd LDL-c en Lp(a), 1,89 (95%BI: 1,58-2,26) voor verhoogd LDL-c en hsCRP en 1,92 (95%BI: 1,65-2,23) voor verhoogd Lp(a) en hsCRP.
• Er waren geen aanwijzingen voor een multiplicatieve of additieve interactie tussen de biomarkers, wat suggereert dat LDL-c, Lp(a) en hsCRP via grotendeels onafhankelijke pathways bijdragen aan het ASCVD-risico.
• Het ASCVD-risico nam progressief toe met de cumulatieve biomarkerlast. Vergeleken met deelnemers zonder verhoogde biomarker was de aSHR 1,30 (95%BI: 1,12-1,50; P<0,001) bij één verhoogde biomarker en 1,94 (95%BI: 1,59-2,37; P<0,001) bij ≥2 verhoogde biomarkers. Deelnemers bij wie alle drie de biomarkers in het hoogste kwintiel lagen, hadden een 2,44 keer hoger risico (95%BI: 1,46-4,09; P<0,001).
• De associatie tussen een toenemende biomarkerlast en ASCVD was consistent bij deelnemers van Afrikaanse, Europese en Zuid-Aziatisch-Surinaamse afkomst, zonder aanwijzingen voor effectmodificatie door etniciteit (P voor interactie=0,75).
• Het absolute ASCVD-risico verschilde daarentegen aanzienlijk tussen de etnische groepen. Bij deelnemers zonder verhoogde biomarkers bedroeg de 10-jaarsincidentie van ASCVD 1,6% bij zowel deelnemers van Afrikaanse als Europese afkomst en 5,5% bij deelnemers van Zuid-Aziatisch-Surinaamse afkomst. Bij ≥2 verhoogde biomarkers bedroegen de overeenkomstige incidenties respectievelijk 4,4%, 4,1% en 9,4%.
• Toevoeging van Lp(a) en hsCRP aan het klinische risicomodel verbeterde de discriminatie op 10 jaar in bescheiden mate, waarbij de AUC toenam van 0,768 naar 0,775 (ΔAUC: 0,006; P=0,030). De continue netto herclassificatie verbetering was 0,165 (95%BI: 0,050-0,289), terwijl de categoriegebaseerde herclassificatie niet significant verbeterde.

Conclusie

In dit multi-etnische primaire-preventiecohort identificeerden LDL-c, Lp(a) en hsCRP onafhankelijk personen met een verhoogd langetermijnrisico op ASCVD. Het risico nam progressief toe met de cumulatieve biomarkerlast en was 2,4 keer hoger wanneer alle drie de biomarkers verhoogd waren. De relatieve risicogradiënten waren consistent tussen etnische groepen, hoewel het absolute ASCVD-risico aanzienlijk hoger was bij deelnemers van Zuid-Aziatisch-Surinaamse afkomst. Deze bevindingen ondersteunen verder onderzoek naar de gecombineerde beoordeling van LDL-c, Lp(a) en hsCRP als een pathwaygerichte benadering voor ASCVD-risicostratificatie in diverse populaties.

Vind dit artikel online op J Am Coll Cardiol.

Referenties

1. Ridker PM, Moorthy MV, Cook NR, Rifai N, Lee IM, Buring JE. Inflammation, cholesterol, lipoprotein(a), and 30-year cardiovascular outcomes in women. N Engl J Med. 2024;391:2087– 2097. https://doi.org/10.1056/NEJMoa2405182
2. Kraaijenhof JM, Nurmohamed NS, Nordestgaard AT, et al. Low-density lipoprotein cholesterol, C-reactive protein, and lipoprotein(a) universal one-time screening in primary prevention: the EPIC-Norfolk study. Eur Heart J. 2025;46:3875–3884. https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehaf209
3. Markus MRP, Ittermann T, Marino Coronado J, et al. Low-density lipoprotein cholesterol, lipoprotein(a) and high-sensitivity C-reactive protein are independent predictors of cardiovascular events. Eur Heart J. 2025;46:3863–3874. https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehaf281