Lagere bereikte LDL-c-waarde na CABG geassocieerd met betere uitkomsten van veneus transplantaat

In een post-hocanalyse van NEWTON-CABG CardioLink-5 bij patiënten na CABG was zowel een lagere LDL-c-waarde na 3 maanden als een grotere LDL-reductie geassocieerd met minder stenose of occlusie van het vena-saphenatransplantaat na 24 maanden.

Deze samenvatting is gebaseerd op de publicatie van Szarek M, Leiter LA, Teoh H, et al. - Relationship Between Achieved LDL-C and Saphenous Vein Graft Patency: A Post Hoc Analysis of the NEWTON-CABG CardioLink-5 Study. Eur J Prev Cardiol. 2026 Mar 31:zwag190 [Online ahead of print]. doi: 10.1093/eurjpc/zwag190

Introductie en methoden

Achtergrond

Ondanks verbeteringen in de doorgankelijkheid van vena-saphenatransplantaten (saphenous vein grafts, SVG’s) in de afgelopen decennia [1], falen deze transplantaten nog vaak. Intensieve LDL-c-verlaging vermindert het risico op cardiovasculaire events bij patiënten met een voorgeschiedenis van CABG [2,3], en mogelijk verbetert deze reductie ook de SVG-doorgankelijkheid. In de recente NEWTON-CABG CardioLink-5-studie (Effect of Evolocumab on Saphenous Vein Graft Patency Following Coronary Artery Bypass Surgery) leidde behandeling met evolocumab, naast matige tot intensieve statinetherapie, echter niet tot een verandering in de SVG-doorgankelijkheid of in andere maten voor aantasting van de SVG vergeleken met placebo 24 maanden na CABG [4].

Doel van de studie

In een post-hocanalyse van de NEWTON-CABG CardioLink-5-studie onderzochten de auteurs of de bereikte LDL-c- en niet-HDL-c-waarden na 3 maanden gerelateerd zijn aan de daaropvolgende SVG-doorgankelijkheid en het plaquevolume bij patiënten die CABG hadden ondergaan, ongeacht de toegewezen behandeling.

Methoden

De NEWTON-CABG CardioLink-5-studie was een multinationale, multicentrische, door onderzoekers geïnitieerde, dubbelblinde, placebogecontroleerde fase 4-RCT met parallelle groepen waaraan 782 volwassenen (≥18 jaar) deelnamen die matige tot intensieve statinetherapie kregen en bij wie een CABG-operatie met ≥2 SVG’s was gepland. Drie tot 21 dagen na de index-CABG werden de deelnemers gerandomiseerd naar subcutaan evolocumab 140 mg of placebo elke 2 weken gedurende 24 maanden. In de huidige analyse werden 499 patiënten geïncludeerd met een LDL-c-bepaling na 3 maanden en ≥1 evalueerbare SVG’s na 24 maanden (in totaal 1198 SVG’s).

Uitkomstmaten

De primaire uitkomstmaat was de incidentie van SVG-aantasting, gedefinieerd als het percentage SVG’s met ≥50% stenose of totale occlusie op coronaire CT-angiografie of klinisch geïndiceerde invasieve angiografie na 24 maanden. Secundaire werkzaamheidsuitkomstmaten waren onder meer het percentage volledig geoccludeerde (d.w.z.: 100%) SVG’s, het percentage deelnemers met ≥1 volledig geoccludeerde SVG’s en het totale plaquevolume van de SVG’s.

Belangrijkste resultaten

• De gemiddelde ± SD LDL-c-waarde daalde van 2,04 ± 1,10 mmol/l bij aanvang van de studie tot 1,03 ± 0,75 mmol/l na 3 maanden (gemiddelde ± SD verandering: -0,99 ± 1,16 mmol/l).
• De LDL-c-waarde die na 3 maanden werd bereikt, was geassocieerd met de primaire uitkomstmaat van SVG-aantasting (OR per afname van 1 mmol/l: 0,74; 95%BI: 0,61-0,91; P=0,005). Er was geen interactie met de toegewezen behandeling (P voor interactie=0,79).
• De LDL-c-verandering vanaf de studieaanvang tot 3 maanden was evenmin gerelateerd aan de primaire uitkomstmaat (OR per afname van 1 mmol/l: 0,78; 95%BI: 0,63-0,98; P=0,03; P voor interactie met behandeling=0,84).
• Een soortgelijke relatie werd gevonden voor het percentage volledig geoccludeerde SVG’s en het percentage deelnemers met ≥1 volledig geoccludeerde SVG’s.
• De bereikte LDL-c-waarde na 3 maanden was niet gerelateerd aan de gemiddelde verandering in het totale plaquevolume (-0,10 mm³ per afname van 1 mmol/l; 95%BI: -0,34 tot 0,15; P=0,45; P voor interactie met behandeling=0,07).
• In het gehele analysecohort was de LDL-c-verandering vanaf de studieaanvang tot 3 maanden niet geassocieerd met de gemiddelde verandering in het totale plaquevolume (0,01 mm³ per 1 mmol/l afname; 95%BI: -0,25 tot 0,27; P=0,94), hoewel er wel een significante interactie was met de toegewezen behandeling (P voor interactie=0,02).

Conclusie

Uit deze post-hocanalyse van de NEWTON-CABG CardioLink-5-studie, waarin patiënten die matige tot intensieve statinetherapie kregen en CABG ondergingen en die vervolgens gerandomiseerd waren naar evolocumab of placebo, bleek dat zowel een lagere LDL-c-waarde na 3 maanden als een grotere LDL-reductie vanaf de studieaanvang tot 3 maanden geassocieerd was met minder SVG-aantasting na 24 maanden, ongeacht de toegewezen behandeling.

De auteurs concluderen dat hun “bevindingen suggereren dat de LDL-c-concentratie mogelijk een rol speelt bij de SVG-doorgankelijkheid, ongeacht het mechanisme of de mechanismen waardoor deze wordt verlaagd. Ook onderstrepen deze resultaten het belang van naleving van de cholesterolrichtlijnen na CABG.”

Vind dit artikel online op Eur J Prev Cardiol.

Referenties

1. Sandner S, Antoniades C, Caliskan E, Czerny M, Dayan V, Fremes SE, Glineur D, Lawton JS, Thielmann M, Gaudino M. Intra-operative and post-operative management of conduits for coronary artery bypass grafting: a clinical consensus statement of the European Society of Cardiology Working Group on Cardiovascular Surgery and the European Association for Cardio-Thoracic Surgery Coronary Task Force. Eur Heart J. 2025;46:19-34. doi: 10.1093/eurheartj/ehae654
2. Goodman SG, Aylward PE, Szarek M, Chumburidze V, Bhatt DL, Bittner VA, Diaz R, Edelberg JM, Hanotin C, Harrington RA, et al. Effects of Alirocumab on Cardiovascular Events After Coronary Bypass Surgery. J Am Coll Cardiol. 2019;74:1177-1186. doi: 10.1016/j.jacc.2019.07.015
3. Shah SJ, Waters DD, Barter P, Kastelein JJ, Shepherd J, Wenger NK, DeMicco DA, Breazna A, LaRosa JC. Intensive lipid-lowering with atorvastatin for secondary prevention in patients after coronary artery bypass surgery. J Am Coll Cardiol. 2008;51:1938-1943. doi: 10.1016/j.jacc.2007.12.054
4. Verma S, Leiter LA, Teoh H, Mancini GBJ, Quan A, Elituv R, Verma M, Misner E, Szarek M, Thorpe KE, et al. Effect of evolocumab on saphenous vein graft patency after coronary artery bypass surgery (NEWTON-CABG CardioLink-5): an international, randomised, double-blind, placebo-controlled trial. Lancet. 2025. doi: 10.1016/S0140-6736(25)01633-2