Verband tussen Lp(a) en CAC-score en incidentie van ASCVD

In een gepoolde cohortanalyse bij mensen zonder bekende ASCVD waren de Lp(a)-waarde en coronaire arteriële calciumscore (CAC-score) onafhankelijk van elkaar geassocieerd met het ASCVD-risico tijdens een 15-jarige follow-up. Het grootste risico werd waargenomen wanneer zowel de Lp(a)-waarde als de CAC-score verhoogd was.

Deze samenvatting is gebaseerd op de publicatie van Bhatia HS, Fan Y, Dharmavaram G, et al. - Use of Coronary Artery Calcium Scoring in Individuals With Elevated Lipoprotein(a): A Multicohort Study. J Am Coll Cardiol. 2026 Mar 16:S0735-1097(26)05437-9 [Online ahead of print]. doi: 10.1016/j.jacc.2026.02.5067

Introductie en methoden

Achtergrond

De coronaire arteriële calciumscore (CAC-score), bepaald met op het hart gerichte CT, kan het ASCVD-risico bij asymptomatische mensen voorspellen [1]. Studies naar het verband tussen de CAC-score en een verhoogde Lp(a)-waarde – een andere bekende ASCVD-risicofactor– hebben wisselende resultaten opgeleverd [2-4]. Uit observationele cohortgegevens bleek dat deze 2 parameters inderdaad onafhankelijk van elkaar geassocieerd zijn met het ASCVD-risico [5], maar er is meer inzicht nodig in het nut van de CAC-score bij personen met een verhoogde Lp(a)-concentratie.

Doel van de studie

De auteurs evalueerden de interactie tussen de Lp(a)-waarde en CAC-score en de associatie tussen de Lp(a)-waarde en het ASCVD-risico gestratificeerd naar de CAC-score bij mensen zonder bekende klinische HVZ.

Methoden

Voor deze analyse werden de gegevens van 11.319 deelnemers zonder bekende ASCVD gepoold uit 4 prospectieve observationele cohortstudies die waren uitgevoerd in de VS: MESA (Multi-Ethnic Study of Atherosclerosis), CARDIA (Coronary Artery Risk Development in Young Adults), FHS-OS (Framingham Offspring Study) en JHS (Jackson Heart Study) [6-9]. De auteurs maakten gebruik van Lp(a)-baselinemetingen, CAC-scores, informatie over HVZ-risicofactoren en follow-upgegevens over cardiovasculaire events. De gemiddelde ± SD follow-upduur was 14,8 ± 5,4 jaar.

Uitkomstmaten

De primaire uitkomstmaten waren de incidentie van vastgelegde CHD (fataal en niet-fataal MI of coronaire revascularisatie) en ASCVD (CHD plus fatale en niet-fatale beroerte).

Belangrijkste resultaten

Interactie tussen Lp(a)-waarde en CAC-score

• In een Cox-proportional hazards-regressieanalyse, die was gecorrigeerd voor mogelijke confounders, was zowel Lp(a) >50 mg/dl (gecorrigeerde HR: 1,24; 95%BI: 1,09-1,41) als een CAC-score >0 Agatston-eenheden (AE) (gecorrigeerde HR: 2,44; 95%BI: 2,14-2,77) geassocieerd met de incidentie van ASCVD-events, maar er was geen significante interactie tussen de 2 (P voor interactie=0,80).

Gezamenlijke associatie van Lp(a)-waarde en CAC-score met ASCVD-incidentie

• Bij personen met een CAC-score van 0 AE was de incidentie van ASCVD-events in het algemeen laag, maar wel hoger bij degenen met Lp(a) >50 mg/dl vergeleken met Lp(a) ≤50 mg/dl (4,88 vs. 3,83 per 1000 persoonsjaren; gecorrigeerde HR: 1,28; 95%BI: 1,01-1,61).
• In de groep met een CAC-score >0 AE hadden deelnemers met Lp(a) >50 mg/dl ook een hoger ASCVD-risico dan degenen met Lp(a) ≤50 mg/dl (21,23 vs. 18,15 per 1000 persoonsjaren; gecorrigeerde HR: 3,03; 95%BI: 2,52-3,64).
• Vergelijkbare resultaten werden gevonden wanneer de CAC-score verder werd gestratificeerd in categorieën van 0, 1-99, 100-299, ≥300 AE, waarbij het grootste risico werd waargenomen bij de combinatie van een CAC-score ≥300 AE en Lp(a) >50 mg/dl in vergelijking met een CAC-score =0 AE en Lp(a) ≤50 mg/dl (45,24 vs. 3,83 per 1000 persoonsjaren; gecorrigeerde HR: 6,12; 95%BI: 4,80-7,81).
• Subgroepanalyse toonde consistente resultaten in subgroepen gestratificeerd naar leeftijd of geslacht, met een groter absoluut risico bij personen ≥55 jaar en bij mannen.

Conclusie

In deze gepoolde cohortanalyse onder meer dan 11.000 personen zonder bekende ASCVD in de VS waren de Lp(a)-waarde en de CAC-score onafhankelijk van elkaar geassocieerd met het ASCVD-risico tijdens een follow-up van 15 jaar. Een verhoogde Lp(a)-waarde (>50 mg/dl) was geassocieerd met een hoger relatief risico op ASCVD voor alle strata van de CAC-score, inclusief een CAC-score van 0 AE. Bij deelnemers met een CAC-score van 0 AE waren de absolute incidentiecijfers laag, zelfs wanneer de Lp(a)-waarde verhoogd was. Het grootste risico werd waargenomen wanneer zowel de Lp(a)-waarde als de CAC-score verhoogd was. De auteurs concluderen dat hun “bevindingen suggereren dat de CAC-score nuttig blijft voor de risicobeoordeling bij personen met een verhoogde Lp(a)-waarde en mogelijkheden biedt voor reductie van het ASCVD-risico”.

Vind dit artikel online op J Am Coll Cardiol.

Referenties

1. Arad Y, Spadaro LA, Goodman K, et al. Predictive value of electron beam computed tomography of the coronary arteries. 19-month follow-up of 1173 asymptomatic subjects. Circulation. 1996;93:1951–1953.
2. Jackson CL, Garg PK, Guan W, et al. Lipoprotein(a) and coronary artery calcium in comparison with other lipid biomarkers: the Multi-Ethnic Study of Atherosclerosis. J Clin Lipidol. 2023;17:538–548.
3. Razavi AC, Blaha MJ, Bhatia HS. Inconsistent association between lipoprotein(a) and coronary artery calcium. Eur J Prev Cardiol. 2025;32(9): 756–757.
4. Palanisamy S, Burka S, Blaha MJ. Coronary artery calcium scoring in the context of widespread lipoprotein(a) testing: clinical considerations and implications for lipid-lowering therapies. Curr Cardiol Rep. 2025;27:52.
5. Mehta A, Vasquez N, Ayers CR, et al. Independent association of lipoprotein(a) and coronary artery calcification with atherosclerotic cardiovascular risk. J Am Coll Cardiol. 2022;79: 757–768.
6. Bild DE, Bluemke DA, Burke GL, et al. Multi-ethnic study of atherosclerosis: objectives and design. Am J Epidemiol. 2002;156:871–881.
7. Friedman GD, Cutter GR, Donahue RP, et al. CARDIA: study design, recruitment, and some characteristics of the examined subjects. J Clin Epidemiol. 1988;41:1105–1116.
8. Splansky GL, Corey D, Yang Q, et al. The third generation cohort of the National Heart, Lung, and Blood Institute’s Framingham Heart Study: design, recruitment, and initial examination. Am J Epidemiol. 2007;165:1328–1335.
9. Sempos CT, Bild DE, Manolio TA. Overview of the Jackson Heart Study: a study of cardiovascular diseases in African American men and women. Am J Med Sci. 1999;317:142–146.